سخنان امام هفتم علیه السلام در زندان

تعدادی از کتابهای حدیث به اسم " مسند" شناخته می شود، معمولاً مسند به کتابی گفته می شود که احادیث آن با سند پیوسته به رسول خدا (ص) برسد.

بسم الله الرحمن الرحیم

سخنان امام هفتم علیه السلام در زندان

احمد عابدی

تعدادی از کتابهای حدیث به اسم " مسند" شناخته می شود، معمولاً مسند به کتابی گفته می شود که احادیث آن با سند پیوسته به رسول خدا (ص) برسد.

بنابراین وقتی گفته می شود" مسند امام موسی بن جعفر علیه السلام " مقصود کتابی است که احادیث آن را امام هفتم علیه السلام با سند و به توسط آباء و اجداد خود از رسول خدا (علیهم السلام) نقل کرده باشد.

مسند امام موسی بن جعفر علیه السلام مجموعه 59 حدیث است که در سالهای 180 تا 182 که امام در زندان سندی بن شاهک محبوس بودند، ابوعمران موسی بن ابراهیم مروزی به دیدار امام رفته و امام این احادیث را برای او بیان کرده است.

این احادیث از جهات گوناگون دارای اهمیت فراوان است. زیرا اولاً در زندان بیان شده اند. ثانیاً تمام احادیث آن مستند به پیامبر اکرم(ص) است مگر این دوازده حدیث 16ٰ، 21، 22، 23، 29، 32، 37، 38، 39، 42، 43، 57 و ثانیا محتوا و مضمون بلند آنها مخصوصاً در موضوعات اخلاقی سبب شده است که برای عموم مردم مفید باشد.

گرچه در کتابهای رجالی از مذهب راوی این احادیث بحثی نشده است ولی از خود این احادیث و با توجه به مسند بودن آنها می توان مذهب راوی را کشف نمود و بخواست خداوند در شرح احادیث از آن بحث خواهم نمود.

سند کتاب

این کتاب را شیخ ابوالمکارم مبارک بن محمد بن معمر بادرایی از ابوبکر احمد بن علی بن علی بن حسن طرثیثی از ابوعبداللله حسین بن شجاع صوفی موصلی از ابوبکر محمد بن عبدالله بن ابراهیم شافعی ازابوعبدالله محمد بن خلف بن ابراهیم بن عبدالسلام مروزی و او از ابوعمران موسی بن ابراهیم مروزی و او از امام هفتم نقل کرده است. این کتاب با کوشش آقای محمد حسین حسینی جلالی مکرراً در ایران و بیروت چاپ شده است.

احادیث

1- موسی بن ابراهیم مروزی گوید: موسی بن جعفر علیه السلام به من خبر داد از پدرش جعفر بن محمد، از پدرش محمد بن علی،‌ از پدرش علی بن الحسین، از پدرش حسین بن علی،‌از پدرش علی بن ابیطالب(علیهم السلام) که فرمود: رسول خدا(ص) حدیث گفت مرا:" کسی به سن بلوغ نرسید مگر آنکه مرتکب خطایی شده است مگر عیسی بن مریم و مادرش مریم، و یحیی فرزند زکریا درود خدا برآنان".

2- رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:" کسی که صبح کند و چیزی غیر از خداوند بزرگترین همت او باشد از خدا نباشد."

3- رسول خدا(ص)‌فرمود:"کسی که حدیثی را از من نقل کند در حالیکه می داند آن دروغ است او یکی از دروغگویان است."

4- متاسفانه حدیث چهارم از اصل کتاب ساقط شده است.

5- رسول خدا(ص)‌ نهی کرد از آنکه مردی بین پدری و فرزندش بنشیند.

6- رسول خدا (ص)‌فرمود:" بر هر مسلمانی روز جمعه سه چیز لازم است:" غسل، ‌مسواک، بوی خوش."

7- رسول خدا(ص) از صدای آرام انسان خوشش می آمد، و از کسی که فریاد بلند دارد بدش می آمد.

8- رسول خدا (ص) از فحش دادن به روزها و ساعتها و باد و خورشید و ماه و ستارگان نهی می نمود.

9- رسول خدا(ص) فرمود: " عُجب عمل هفتاد سال را از بین می برد."

10- رسول خدا (ص)فرمود:" هرکس به رزق اندک از خدا راضی باشد،‌خداوند به عمل اندک از او راضی باشد."

11- رسول خدا(ص) فرمود:" اگر دوست دارید نمازتان افزون گردد خوبانتان را مقدم بدارید."

12- رسول خدا(ص)‌فرمود: قاضی عادل نخستین کسی است که به بهشت فرا خوانده می شود".

13- آمدن رسول خدا با بوی خوش شناخته می شد.

14- رسول خدا (ص)‌فرمود:" اطاعت کسی در نافرمانی خدای عزوجل جایز نیست.

15- رسول خدا (ص) فرمود:"هرکس خود را فرزند غیر پدرش بداند روز قیامت با مشرکان محشور می گردد."

16- علی (ع) فرمود: " توانگری یاور خوبی بر اطاعت خدا است".

17- رسول خدا (ص)‌فرمود:" هرگاه خدا بنده ای را دوست بدارد گرفتارش می کند تا تضرع او را بشنود."

18- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکس ایمان به خدا و روز آخر دارد..."،‌متاسفانه بقیه این حدیث از بین رفته است.

19- رسول خدا (ص) فرمود:" هر کس بر سر راه مسلمانان آنان را اذیت کند لعنت ملائکه بر او واجب است."

20- رسول خدا (ص) فرمود:" هرگاه یکی از شما برادرش را دوست می دارد نام و کنیه و لقب و نام قبیله او را سوال کند."

21- علی (ع) فرمود:" اشاره هنگام هلال ناپسند است."

22- علی (ع) فرمود:" کسی که بر نمازهای پنج گانه به جماعت محافظت کند جزء غافلان نوشته نشود."

23- علی (ع) فرمود:"کسی که نزد مردم توریه می کند به چیزی که خداوند خلاف آن را می داند خدا نزد مردم خوارش خواهد کرد".

24- رسول خدا (ص)‌ فرمود:" شیطان هرگونه تلاشی را علیه انسان انجام می دهد و وقتی بر او غلبه کرد در مال او عمل می کند و هرگز نمی گذارد چیزی را در اطاعت خدا انفاق کند".

25- رسول خدا (ص) فرمود:" کسی به شیطان نزدیک نشد مگر آنکه از خدا دور گردید."

26- رسول خدا (ص) فرمود:" با زنان مشورت کنید و آنان را مخالفت کنید که در مخالفت آنان برکت است،‌ و برای خنثی عقل نیست و برای متکبر درشت خو عقل نیست".(توضیح: البته منظور این نیست که اگر خانم ها نظر خوب و درستی دادند مخالفت کنید. بلکه به دلیل علاقه به همسر از وظایف الهی کوتاهی نکنید و قدرت نه گفتن به زن و همسر را داشته باشید.)

27- رسول خدا (ص) فرمود:" خدای رحمت کند کسی که سخنی می گوید تا بهره ای از آن ببرد یا سکوت می کند تا سالم بماند".

28- رسول خدا (ص) فرمود:" خوبی کن به کسی که اهل آن است و کسی که اهل آن نیست، چون اگر او اهل نیکی نیست تو اهل آن می باشی".

29- علی (ع) فرمود: " مصافحه دوستی را نگه می دارد."

30- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکه بگوید:" لا اله الا الله احداً صمداً لم یلد و لم یولد و لم یکن له کفواً احدً، خدا چهل هزار حسنه برای او می نویسد."

31- رسول خدا (ص) فرمود:" هرگاه عرب عمامه خود را بیندازد عزت خود را انداخته است".

32- علی (ع) فرمود:" مردمی بیایند که به وسیله قرآن با شما مجادله کنند پس آنان را به سنت بگیرید، زیرا اصحاب سنت به کتاب خدا آشناترند".

33- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکس به دین دوست خود است، پس هرکدام شما ببیند با چه کسی دوست می شود.".

34- حسن و حسین(علیهما السلام) جایزه های معاویه بن ابی سفیان را نمی پذیرفتند.

35- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکس از شما می خواهد حجامت کند،‌روز شنبه حجامت کند."

36- رسول خدا (ص) فرمود:" به هر کس اذن برای دعا داده شود درهای رحمت به رویش گشوده شود".

37- علی (ع) فرمود: " فال بد به کسی که توکل بر خدا کند آسیب نمی رساند".

38- مردی را نزد علی آوردند که به خداوند توهین کرده بود، علی علیه السلام فرمود:" او را بکشید،‌و هرکس پیامبران خدا را ناسزا گوید نیز او را بکشید."

39- علی (ع) فرمود:" پیامبری از پیامبران-که به او عزیر گفته می شد- گفت: پروردگارا، منزهی، شأن تو چه بزرگ است و چه شگفت است! ابتدای تو از چه بوده است؟ سپس(به عنوان پشیمانی از سوال خود) عزیر مقداری خاک برداشته بر دهان خود ریخت. خداوند عزوجل به او وحی نمود:" ای عزیر، دخالت در کار من نمودی،‌به عزت و جلال خود سوگند که نام تو را از دیوان انبیاء محو می کنم، پس تو همراه آنان ذکر نمی شوی".1

40- رسول خدا(ص) فرمود: " نپرداختن دستمزد کارگر از گناهان کبیره است".

41- رسول خدا (ص) فرمود:" هرگاه خداوند برای کسی خیر بخواهد او را در دین فقیه، و بینای به عیوب خویش می گرداند، و زاهد در دنیایش قرار می دهد.

42- علی (ع) فرمود: " از نشانه های نزدیکی قیامت جذام و شیوع بواسیر و مرگ ناگهانی است".

43- از امیرالمومنین (ع) حکم مردن موش در چاه سوال شد، فرمود:" چهل دلو از آن کشیده می شود. "

44- رسول خدا(ص) فرمود:" هرکس درباره قَدَر صحبت کند روز قیامت آن را از او سوال می کنند،‌ و هرکه صحبت نکند روز قیامت از او سوال نشود."

45- رسول خدا(ص)‌فرمود:" هیچ پدری فرزندش را به بهتر از ادب نیک تعلیم نداده است".

46- رسول خدا (ص) فرمود:"گروهی روز قیامت دوست دارند که از ثریا سقوط می کردند اما امیر بر چیزی نمی شدند."

47- رسول خدا (ص) فرمود:" دعای سه گروه رد نمی شود: پیشوای عادل، روزه دار تا آنکه افطار کند، دعای مظلوم".

48- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکه بگوید من عالم هستم او جاهل است".

49- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکه بگوید من در جهنمم پس او در جهنم است".

50- رسول خدا (ص) فرمود:" بهترین اخلاق مومنان عفو است".

51- رسول خدا(ص) فرمود:"امام به هرکس حد بزند همان حد کفاره گناه اوست".

52- رسول خدا (ص) فرمود:" هرکه برادر مسلمانش را عفو کند خدا او را عفو کند."

53- رسول خدا (ص) فرمود:" خدای متعال گوید: بهشت بر کسی که چشمانش را بگیرم واجب است".

54- رسول خدا (ص) فرمود:" بهترین زنان کسی است که هرگاه چیزی به او داده شود شکر کند و هرگاه منع شود صبر کند".

55- رسول خدا(ص)‌محلل و کسی که برای او محلل انجام شود را لعنت کرده است.

56- رسول خدا (ص) فرمود:" هرگاه کسی از شما در حال نماز باشد و زنی او را بخواند پس باید او را اجابت کند".

57- علی (ع) فرمود:" روز جمعه یک دینار صدقه بده، رسول خدا (ص) این را بیش از جمعه از ما می خواست."

58- رسول خدا (ص) فرمود:" ایمان شناخت به قلب و اقرار به زبان و عمل به اندام است".

59- رسول خدا(ص)فرمود: "ایمان ندارد مگر آنکه ایمان به چهار چیز داشته باشد: شهادت دهد که خدایی غیر از الله نیست،‌ او تنهاست و شریکی ندارد، ومن رسول خدا هستم که مرا به حق مبعوث کرده، و ایمان به قدر داشته باشد چه خیر یا شر آن. و ایمان به مبعوث شدن پس از مرگ داشته باشد".2

پاورقی:

1- از این حدیث استفاده می شود که تفکر در ذات خدا جایز نیست و تنها باید در اوصاف و افعال خدا بحث نمود.

2- همه احادیث این کتاب مثل سند اول از امام کاظم (ع) تا رسول خدا یا امیرالمومنین(علیهم االسلام) سند متصل دارند، و این سند طلایی (سلسله الذهب) در همه آنها تکرار شده است و ما فقط به ترجمه متن احادیث اکتفا کردیم.