قواعد تدبیر منزل جلسه اول

بسم الله الرحمن الرحیم

قواعد تدبیر منزل
جلسه ی قبلی بیان گردید که اخلاق سه بحث است: یکی بحث تزکیه ی نفس یعنی اخلاق فردی، دوم بحث تدبیر منزل و سوم نیز سیاست مدون و کشورداری، و عرض کردم که علوم سیاسی زیر مجموعه ی اخلاق است، الان علوم سیاسی را زیر مجموعه ی علوم اجتماعی حساب می کنند ولی درستش این است که علوم سیاسی زیرمجموعه ی اخلاق است و بیان گردید که بیشتر کتابهای ما متاسفانه فقط به اخلاق فردی پرداخته اند، یعنی همه ی درسهای اخلاق این شده است که فلان ذکر را بگویید، فلان دعا را بخوانید، غیبت نکنید و دروغ نگویید، اینها خوب است ولی اینها یک بخش اخلاق است، یک بخش اخلاق این است که با زن و بچه چطور رفتار کنید، با همسایه، این نیز یک بخش اخلاق است، یک بخش اخلاق نیز این است که با شهرداری، با فرمانداری، با پلیس، با اداره ی مالیات چطور رفتار کنیم این ها نیز جزء اخلاق است، درباره ی دومی یعنی تدبیر منزل عرض کردم که کتاب در قدیم در ایران زیاد بوده ولی متاسفانه بعداً منسوخ شد، و به دست ما نرسیده است، یک توضیحی نیز عرض کردم درباره ی اصل منزل که منزل لازم است، و گفتم منزل یعنی خانواده، نه اینکه یک خانه به معنی ساختمان، یک خانواده، پدر، مادر، فرزند .. 

وحدت در منزل
خانواده قواعدی دارد، یکی از قواعد خانواده عبارت بود از وحدت، این مثال را عرض کردم که پدر در خانواده مثل شبان است، مثل چوپان است، اینکه پیغمبر خدا فرموده است، کلکم راع و کلکم مسئول عن رعیته، شبان کارش چیست؟ کارش این است که اولاً کل گله را حفظ کند یعنی امنیت گله، مسئولیتش به عهده ی شبان است، ثانیاً تأمین غذای اینها به عهده ی اوست، تامین غذا هم که به عهده ی اوست، او باید مصلحت جمع را در نظر بگیرد نه مصلحت فرد را، یعنی گله را باید جایی ببرد که کل گله بچرند نه اینکه یک جایی ببرد که دو سه تا حیوانات خیلی چیز گیرشان بیاید و بقیه چیزی گیرشان نیاید، اولین مسئولیت پدر در خانه، حفظ امنیت اعضاء خانه است، امنیت اعضاء خانه این است که تک تک افراد خانه، زن و بچه هرکدام احساس کنند که آبرو دارند، شخصیت دارند، یعنی امنیتشان یک امنیت فردی است، یعنی من که از خانه می آیم بیرون خیالم راحت باشد، که پشت سرم در خانه غیبت نمی کنند، پشت سرم در خانه حرف نمی زنند، بقیه نیز همینطور زن که از خانه می رود بیرون مطمئن باشد که پشت سرش حرف نمی زنند.
طبیعی است که خواسته ی زن یک چیز است و خواسته ی مرد یک چیز دیگر است. نباید مرد انتظار داشته باشد که زن مثل مرد فکر کند، یا اینکه مرد مثل زن فکر کند، زن همه اش می خواهد بگوید چی قشنگ است و اینجوری باید باشد و اتوی لباس باید اینطوری باشد و مدل لباس اینطوری باشد، مرد هم در این فکر ها نیست. آن باید به خواسته ی این احترام بگذارد و این نیز به خواسته ی آن احترام بگذارد.
یعنی یکی از قواعد در منزل این است که وحدت خانه در منزل حفظ بشود، که همه اینها یک پارچه است، مرد برای بقیه کار کند و آن بقیه نیز باید برای این کار کنند، یعنی همه شان نیازهای همدیگر را برآورده کنند.

اعتدال در منزل
دومین قاعده در منزل اعتدال است، اعتدال اینکه نسبت به هرکسی و جایگاه هر کسی حقوق خاص خودش رعایت گردد.  وقتی می خواهیم به بچه ها عیدی بدهیم به همه به یک اندازه ندهیم، یعنیبه همه از دم یکی هزار تومان عیدی ندهیم. آنکه سنش بیشتر است بیشتر و آنکه سنش کمتر است کمتر، تا هرکس در جای خودش قرار بگیرد و یکی احساس نکند که زیادی بالا رفته و یکی هم احساس نکند پایین آمده است، اعتدال در  منزل لازم است.
اعتدال در منزل، مثلاً پدر و مادر یکی مریض است یکجور غذا می خواهد و یکی سالم است جور دیگر غذا می خواهد، یکی جوان است یک جور غذا می خواهد و یکی مسن است جور دیگر غذا می خواهد. اعتدال به معنی تساوی نیست، به معنی این است که هرکسی در جایگاه خودش حقوقش  وحریمش رعایت بشود. 

وحدت در کثرت و کثرت در وحدت
 یکی دیگر از قواعد منزل این است که وحدت در کثرت و کثرت در وحدت، یعنی خانه باید افکار مختلف درونش باشد درعین حال این افکار مختلف یک غرض داشته باشند، در عین کثرت نوعی وحدت داشته باشد و در عین اینکه یک خانه است یک نوع کثرتی هم درونش باشد یعنی کارهای مختلف و چیزهای متفاوت در خانه خوب است.

مسئولیت پذیری
قاعده ی دیگری که باز در اداره ی منزل لازم است، مسئولیت پذیری می باشد، یعنی برای هرکسی مسئولیتی تعریف شود، که چه کسی مسئول خرید در خانه باشد، که مسئول نظافت خانه باشد،اینطور نباشد که یکی از اعضای خانه واقعاً هیچ مسئولیتی نداشته باشد یکی دیگر هم خیلی مسئولیت روی دوشش باشد، یعنی هر کسی باید به کاری برای خانه مشغول باشد.
که متاسفانه خیلی از این مسائل را رعایت نمی کنیم، که این توضیح زیاد می خواهد ولی صرف نظر می کنم انشاء الله در چهارشنبه های آینده بحث تدبیر منزل را خواهم گفت.